Nghe đến cụm từ CHỦ NGHĨA KHẮC KỶ, có thể nhiều bạn mường tượng đây là một chủ nghĩa sống khắc nghiệt và bó buộc con người vào tư tưởng nào đó. Nhưng thực chất, đây lại là một chủ nghĩa có thể giúp con người sống thoải mái và hạnh phúc hơn.
Cột trụ lớn nhất trong chủ nghĩa khắc kỷ được đề ra bởi người Thầy Epictetus: tất cả mọi thứ trên thế gian này được chia làm 2 loại:
- Thứ phụ thuộc ta
- Thứ không phụ thuộc vào ta
và những đau khổ, bất như ý của con người trên thế giới này đến vì chúng ta đã dành quá nhiều năng lượng, thời gian, tâm trí cho phần thứ 2.
Bởi nếu chúng ta dành thời gian cho những điều không phụ thuộc ta, mà nó không diễn ra những gì chúng ta muốn, lúc ấy cảm xúc chúng ta nhận được sẽ là gì: khả năng cao là cảm giác thất vọng, bất an, buồn bã. Và những cảm xúc đó sẽ rút đi nguồn năng lượng và những cảm xúc tích cực để chúng ta làm những điều có ích hơn.
Vậy nếu muốn sống hạnh phúc, hãy chỉ quan tâm đến những điều chúng ta có thể kiểm soát được - thật may mắn vì những điều chúng ta kiểm soát được cũng rất ít - nên mình có thể đếm được như sau:
- đón nhận mọi việc
- chọn thái độ của ta với sự việc
- góc nhìn của ta với sự việc đó
Ví dụ: Nếu ta đề xuất những ý tưởng (ta tưởng là) rất tuyệt vời, nhưng ngay lập tức bị sếp gạt đi. Và chúng ta cảm thấy buồn, mất thời gian, động lực để tiếp tục làm những kế hoạch khác, là chúng ta đang tập trung vào “thứ không phụ thuộc vào ta”- tức là ý kiến, cảm nhận, đánh giá của sếp.
Nhưng nếu ta lựa chọn chấp nhận, có góc nhìn tích cực và thái độ vui vẻ làm chủ, thì chúng ta sẽ tiếp tục suy nghĩ sâu hơn về các ý kiến và giải pháp, coi những lời nhận xét như một bài học và màng lọc cho công việc của ta để ta triển khai mọi thứ hiệu quả hơn. Ta nên kiểm soát cuộc sống theo cách này!
Như lúc đầu mình có nói:
Đừng cố kiểm soát những gì sẽ đến với bạn, vì đó là điều không thể.
Chúng ta chỉ có thể kiểm soát chính mình, và cụ thể ở đây là sự chấp nhận với những điều không thể tác động - đón nhận chúng một cách thật sự - đối diện với nó bằng một tâm bình thản. Khi có được điều đó, thì kì lạ thay thái độ, góc nhìn của chúng ta cũng trở nên tích cực và thông suốt. Một điều nữa để sống hạnh phúc đó là chúng ta có quyền đưa ra những lựa chọn của mình, cố gắng nỗ lực vì những lựa chọn đó và biến chúng trở thành đúng đắn. Đó là cách chúng ta chủ động sáng tạo cuộc sống - chứ không phải nằm im và chờ đợi những điều từ bên ngoài đến, như một con thuyền vô hướng bị sóng đánh trôi dạt giữa biển khơi.
Hãy là một nhà chèo thuyền cừ khôi và vui vẻ!